Δείξε μου το σχολείο σου, να σου πω ποιος είσαι!

« Ξύπνα! 6 πήγε πρέπει να κάνεις επανάληψη. Πώς θα γράψεις διαγώνισμα»! «Τρέξε πάρε πρωινό σε 5 λεπτά, ντύσου και βιάσου να πας στο σχολείο». Και στο σχολείο τι θα κάνεις; Μήπως θα προσέξεις το μάθημα  και θα κρατήσεις σημειώσεις; Ή μήπως, ανεξαρτήτως μαθήματος,  θα σκύψεις μπροστά στο βοήθημα του φροντιστηρίου, το οποίο είτε το έχεις κρυμμένο κάτω από το θρανίο είτε εντελώς απροκάλυπτα το ακουμπάς πάνω σ’ αυτό και αρχίζεις να λύνεις ασκήσεις, να διαβάζεις θεωρία και γενικότερα να κάνεις ό, τι είναι «χρήσιμο» για τη σκληρή δουλειά που σε περιμένει το απόγευμα; Γιατί το απόγευμα θα πρέπει να τρέξεις πιο γρήγορα, να δουλέψεις πιο πολύ με την πεποίθηση ότι «Λύκειο είναι, θα περάσει» και θα μπεις μια μέρα στη σχολή που θες. Ίσως και να νιώθεις ότι το φροντιστήριο θα σε κάνει καλύτερο κι ότι αυτό αποτελεί κάποιου είδους «εισιτήριο» για να περάσεις επιτέλους αυτές τις τόσο ανταγωνιστικές  πανελλήνιες. Δε σου ασκώ κριτική, φίλε συμμαθητή. Δε λέω ότι φταις εσύ για όλα αυτά. Ή μάλλον δε λέω ότι φταις μόνο εσύ. Δεν είναι λίγες οι φορές που η ανεπάρκεια του σχολείου να σε βοηθήσει στον αγώνα που δίνεις  απέναντι στις πανελλαδικές   εξετάσεις έχει ως αποτέλεσμα να σε οδηγεί στο φροντιστήριο, στο ιδιαίτερο και σε ό, τι άλλο πιστεύεις ότι μπορεί να συμβάλλει στην επιτυχία σου.

                 Θα θεωρούσες, άραγε, ουτοπία το σχολείο να σε κάλυπτε ολοκληρωτικά στο πεδίο της γνώσης και να μη χρειαζόταν να πληρώνεις για να την αποκτήσεις; Όχι φίλε μου, δεν είναι. Γιατί είδα αυτό που σου περιγράφω να συμβαίνει και αυτή μου την εμπειρία θέλω να μοιραστώ μαζί σου.

                Για το πρόγραμμα Erasmus, 6 μαθητές από το σχολείο μου, συμπεριλαμβανομένου και εμού, επισκεφτήκαμε μια χώρα στην οποία αντικρίσαμε σχολεία με εντελώς διαφορετική εικόνα απ’ ό, τι τα δικά μας. Εγκαταστάσεις; Υπέροχες! Φαντάσου ένα σχολείο με κλειστό γυμναστήριο, αποδυτήρια, τέσσερις αίθουσες εκδηλώσεων και – το σπουδαιότερο- καθαρίστριες.

                Ξέρεις σε ποια «παγκόσμια οικονομικά υπερδύναμη» τα είδαμε αυτά; Στην Πορτογαλία! Η Πορτογαλία, λοιπόν, είναι μια χώρα με λιγότερο πληθυσμό απ’ τη δική μας, που πριν λίγους μήνες βγήκε από το μνημόνιο και πλέον αγωνίζεται να βρεθεί σε τροχιά ανάπτυξης. Κι όμως το σχολείο τους είχε αυτή τη μορφή που σου περιέγραψα. Δεν παίζει, λοιπόν, ρόλο μόνο η τρέχουσα οικονομική κατάσταση, αλλά και το όραμα που έχουμε να επενδύσουμε στα σχολεία και το εκπαιδευτικό μας σύστημα. Γιατί θα μπορούσε να πει κάποιος: « Μα εμείς είμαστε τόσο χάλια οικονομικά που δεν μπορούμε να ξοδεύουμε χρήματα για την αναδιαμόρφωση των σχολικών μας χώρων». Εύλογη η απορία:« Η Πορτογαλία πώς μπορεί»; Γιατί, σε πληροφορώ, τίποτα το παγκόσμιο και υπεράνθρωπο δε συναντήσαμε. Μονάχα οργάνωση και διάθεση για εργασία εντός σχολείου.

                Δε θέλω να σταθώ μόνο στις εγκαταστάσεις, αλλά στο περιεχόμενο και τον βασικό στόχο του συστήματός τους. Το σχολείο αναλαμβάνει αυτό που υποχρεούται θα λέγαμε να κάνει. Το αυτονόητο, που τελικά διόλου αυτονόητο δεν είναι.  Είναι σα να σου λέει: « Ασ’ το πάνω μου! Δε θα χρειαστεί να πληρώσεις τίποτα απ’ έξω. Μαζί μου θα μάθεις ξένες γλώσσες, μαζί μου θα αποκτήσεις γνώσεις, μαζί μου θα περάσεις στο πανεπιστήμιο». Και είναι αλήθεια. Όπως πληροφορήθηκα από διάφορα παιδιά που έτυχε να ρωτήσω, ελάχιστοι μαθητές κάνουν – αυτό που λέμε- φροντιστήριο και μόνο όταν μένουν πίσω στην ύλη, για να αναπληρώσουν το χαμένο έδαφος. Τους φαίνεται, δηλαδή, αδιανόητο κάποιος να προχωράει αυτόνομα μόνος του την ύλη, εκτός σχολείου.

                Το σχολείο αποκτά τον ρόλο του δεύτερου σπιτιού τους. Έχουν μαθήματα μέχρι τις 18:30 και πολύ λίγες εργασίες για το σπίτι. Μπορούν και να φάνε εντός του σχολικού χώρου, σε ένα εστιατόριο που οι ίδιοι οι μαθητές οργανώνουν. Βρίσκονται, δηλαδή, μέσα σε ένα σχολείο, που οι μαθητές προσφέρουν στους μαθητές. Πώς να μην το αγαπάνε;

                Συλλήβδην, δεν προσπαθώ να σου πλάσω την εικόνα ενός ιδεατού σχολείου, που υπάρχει στο εξωτερικό, αλλά εμείς δεν το έχουμε. Το δικό μας εκπαιδευτικό σύστημα έχει αρκετά πλεονεκτήματα, αλλά και παθογένειες, τις οποίες καλείται η πολιτεία να αντιμετωπίσει. Το φροντιστήριο αποτελεί μια από τις σημαντικότερες επειδή καταδεικνύει την αδυναμία του σχολείου να στηρίξει τον μαθητή, και ιδιαίτερα αυτόν που δεν έχει τα χρήματα για να πληρώσει επιπλέον.

                Πριν φύγω από την Πορτογαλία είπα στο παιδί που με φιλοξενούσε: «Είστε πολύ τυχεροί που πάτε σε ένα τέτοιο σχολείο»! Και τι δε θα δινα να μου πει το ίδιο μόλις επισκεφτεί την περιοχή μας…